Mặt trái của lãi suất Trái phiếu Chính phủ siêu thấp

Lợi suất Trái phiếu Chính phủ Việt Nam (TPCP) 5 năm lần đầu tiên thấp hơn lợi suất Trái phiếu Chính phủ Mỹ cùng kỳ hạn, liệu điều này có thể hiện rủi ro phá sản của Chính phủ Việt Nam thấp hơn Mỹ?

Chắc chắn là ko!

Ngược lại, sự thật kỳ lạ này phản ánh một thực tế đáng lo ngại của nền kinh tế hiện tại. Việt Nam đang là nước duy nhất trên thế giới có ngân sách thặng dư và nợ công/GDP giảm, ngay giữa cuộc khủng hoảng toàn cầu trầm trọng nhất lịch sử kinh tế hiện đại.

Trong khủng hoảng, kinh tế tư nhân luôn là bộ phận chịu tổn thất rất nặng nề. Nhu cầu tín dụng suy giảm mạnh trong khi ngân hàng siết chặt tiêu chuẩn cho vay. Tiền nhanh chóng dư thừa và ách tắc trong hệ thống ngân hàng, nhất là khi NHNN ồ ạt bơm thanh khoản, hạ lãi suất, để hỗ trợ nền kinh tế và chống đổ vỡ. Điểm đến ít rủi ro nhất lúc này chỉ còn TPCP, bất chấp lãi suất thấp cỡ nào. Và khi mọi thành phần kinh tế đều thu hẹp hoạt động, lời giải cho phục hồi kinh tế và khơi thông các nguồn vốn ách tắc sẽ nằm ở đẩy mạnh đầu tư công và các gói kích thích từ nguồn vốn ngân sách, tài trợ bởi trái phiếu CP.

Bởi vậy, CP các quốc gia toàn cầu đều đã đua nhau tung ra các gói hỗ trợ DN và người dân khổng lồ, tài trợ từ nguồn vốn vay, đồng thời chấp nhận một mức thâm hụt ngân sách kỷ lục. Những cường quốc lớn có vị thế tín nhiệm cao sẵn sàng tung ra các gói kích thích khổng lồ quy mô 20-70% GDP.

Các nước đang phát triển với cân bằng vĩ mô và dư địa chính sách kém hơn cũng tung ra các gói kích thích tài khóa quy mô 5-15% GDP.

Khi xảy ra khủng hoảng, các chỉ tiêu nợ công/GDP và mức thậm hụt ngân sách cho 2021-2022 đều được CP các nước nới lỏng. Quy mô, tốc độ giải ngân các gói cứu trợ tới tay người dân và DN khó khăn, cũng như tốc độ triển khai đầu tư công là KPI được ưu tiên trên toàn cầu.

Trong khi đó, Việt Nam hầu như chưa giải ngân được gói kích thích nào đáng kể. Ngân sách 8 tháng đầu năm 2021 đang THẶNG DƯ! Dưới góc nhìn chính sách, khi GDP tụt giảm nghiêm trọng và hàng loạt doanh nghiệp, người dân bị đẩy vào đường cùng như hiện nay, duy trì thặng dư ngân sách và tỷ lệ nợ công/GDP giảm có thể coi là một thất bại.

Việc kéo được lợi suất TPCP 5y giảm từ 12% về 2% trong giai đoạn 2011-2019 là một thành công rất đáng tự hào của CP và NHNN. Nhưng để 5y VGB yield rớt tiếp về 0.9%, thấp hơn cả UST 5y, trong năm 2020-2021 này lại là một điểm trừ nhức nhối.

Việt Nam đã xuất phát chậm trong cuộc đua Vaccine COVID. Tiếp tục chậm trễ trong các chính sách hỗ trợ DN và người dân sẽ khiến giai đoạn khó khăn kéo dài, thêm nhiều đổ vỡ tổn thất ko đáng có cho cộng đồng doanh nghiệp còn non trẻ, tăng khoảng cách giàu nghèo, và làm quá trình phục hồi các hoạt động kinh tế hậu COVID khó khăn hơn.

Nhưng Việt Nam luôn có một lợi thế là bài học từ các nước đi trước trong cả phòng chống dịch và phục hồi kinh tế đã có rất nhiều. Việc của chúng ta là nhanh chóng học và áp dụng những gì tốt và phù hợp nhất để Việt Nam sớm vượt qua khủng hoảng, tận dụng những cơ hội đang rất rộng mở sau đại dịch. Và điều gì cũng có tính hai mặt. Lợi suất TPCP thấp kỷ lục vừa thể hiện sự chậm trễ và ách tắc của đầu tư công, nhưng cũng là cơ hội hiếm có để CP VN vay nợ với giá rẻ kỷ lục cho các chính sách tài khóa cấp thiết trong thời gian tới.

Nào cùng chờ đợi, và hy vọng yield TPCP sẽ tăng trở lại. Vượt Mỹ chút vậy đủ vui rồi!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *