Trong hai tuần vừa qua, căng thẳng giữa Nga và Ukraine, kéo theo đó là mối đe doạ trừng phạt kinh tế và bất ổn lên thị trường hàng hoá toàn cầu đã đe doạ và tạo nên bất an cho doanh nghiệp và nhà đầu tư chứng khoán toàn cầu. Tại Mỹ, số lượng doanh nghiệp lưu ý tới tác động tiêu cực của sự kiện này đã tăng mạnh dù tổng thể chưa phải tỷ lệ cao trong các doanh nghiệp S&P 500. Diễn biến căng thẳng được đề cập và phân tích theo từng phút tại các kênh tài chính lớn của thế giới trong 24h qua. Quan điểm của SGI Capital về vấn đề này được đề cập tới trong nhiều chuyên mục rải rác và chúng tôi tổng hợp lại như sau.
Một trong những chỉ số nhà đầu tư có thể tham khảo là Credit Default Swap (CDS) 5 năm của Nga. Đây là nước trực tiếp trong tâm điểm căng thẳng, và nhiều khả năng sẽ chịu thiệt hại nặng nhất nếu bị châu Âu và Mỹ đưa ra những biện pháp trừng phạt. CDS cho biết mức bảo hiểm cho những khoản đầu tư tại Nga hay xác suất Nga sẽ phá sản là bao nhiêu. Chỉ số này của Nga hôm qua vọt lên 319bsp, tương đương với Việt Nam giai đoạn 2013 – 2015 và thời điểm tháng 03/2020. Giới đầu tư quốc tế chưa cho thấy sự kiện này sẽ là một sự kiện mang tính rủi ro hệ thống cao, và đơn thuần có thể chỉ tác động đến một vài ngành riêng biệt.
Chúng tôi cho rằng tác động có thể tại ở một số ngành đặc thù như: thép, quặng sắt, bột mỳ, ngô, …khi số đông sản lượng của những ngành này tại Ukraine nằm ở khu vực miền Đông hoặc đi qua cảng khu vực trên để tới Trung Quốc. Tuy nhiên các tác động này sẽ khá hạn chế do lượng lưu kho hàng hoá tại Trung Quốc đang đạt mức cao. Trung Quốc đang nắm giữ: 84% lượng đồng thế giới, 70% lượng ngô, 51% lượng bột mỳ, 40% lượng đậu tương, 26% dầu mỏ, 22% lượng nhôm (JPMorgan: lượng lưu kho của thế giới đang ở mức 62 ngày, nếu bỏ riêng Trung Quốc thì chỉ còn 48 ngày). Dầu mỏ và khí trong ngắn hạn đều đang nhìn trước các rủi ro trên và tác động có thể không còn nhiều. Với dầu mỏ, trừ phi lệnh cấm vận của Mỹ và châu Âu nhằm vào việc xuất khẩu dầu mỏ, giá dầu trung hạn có thể tăng tiếp do thiếu hụt khi toàn thế giới mở cửa và sẽ giảm bớt tác động khi Iran tham gia cung cấp trở lại. Về khí đốt, mùa đông khắc nghiệp đang qua dần sẽ giảm bớt nhiều áp lực về nhu cầu. Tác động có thể lâu dài hơn nếu căng thẳng địa chính trị này leo thang, kéo dài và gây đứt gãy lưu thông trên toàn cầu. Rủi ro này chưa hiện hữu.
Trong bối cảnh các lãi suất của Mỹ (mortgage, lãi suất 2 năm, 5 năm) đang tiến về mức trước dịch COVID, định giá của thị trường tài chính Mỹ cũng tiến về vùng trước dịch. Điều này sẽ khiến rủi ro tổng thể của thị trường tài chính Mỹ giảm bớt.
Đối với các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam, chúng tôi vẫn duy trì lưu ý rằng chu kỳ hồi phục của Việt Nam mới ở giai đoạn đầu và sức ép lên lạm phát và lãi suất vẫn còn ở mức thấp. Do đó, nhà đầu tư nên chú trọng vào sự phục hồi và cơ hội tăng trưởng của từng doanh nghiệp cụ thể. Giai đoạn đồng pha toàn thị trường và thậm chí toàn ngành đã qua.
